Vücudumuzun önemli hatta olmazsa olmazı diyebileceğimiz ihtiyacıdır vitaminler. Doğada binbir besinde her türlü ihtiyacı karşılayacak vitamin vardır. Eğer tüm besinlerden ölçülü tüketilirse bedeninizin sağlıklı olması için gerekli olan ihtiyaç karşılanır. Öğünlerinizde besin çeşitliliğine önem vermelisiniz. Hangi vitaminlerin hangi besinlerde bulunduğuna bir göz atalım.

A Vitamini: Öncelikle göz sağlığı için önemlidir A vitamini ayrıca büyüme-gelişmede de aynı öneme sahiptir. Daha çok yeşil, kırmızı,turuncu yapraklı sebzelerle süt ve süt ürünlerinde bulunur. balıkyağı ve karaciğer olmak üzere, böbrek, süt, yumurta sarısı, buğday, havuç, mantar, baklagiller, fıstık, ceviz ve domates A Vitamini içeren besinler arasındadır.

B Gurubu Vitaminleri:

B Vitamini
B-1, B-2, B-6 ve B-12 vitaminlerini içine alan gruptur. Iştah, sindirim ve sinir sistemi için gereklidir.
B grubu vitaminler; tahıllar, yağsız et, böbrek, yürek, beyin, karaciğer, yerfıstığı, tavuk, ceviz, yumurta, kepek ekmeği ve yağlı tohumlarda bulunur.

B-1 Vitamini
Buğday, pirinç, mısır, yulaf, darı, çavdar ve bunlarla yapılan besinlerde, kepek ekmeğinde, mantar ve bira mayasında bulunur.

B-2 Vitamini
Süt, peynir, yoğurt ve koyu yeşil yapraklı sebzelerde vardır

B-12 Vitamini
B12 vitamini folik asit ile birlikte alınmalıdır. Karaciğerde, sütte, yumurta akında, peynirde, balıkta, ette ve karideste bol miktarda , bitkilerde ise son derece az miktarda bulunur. Dana eti, dana karaciğeri, böbrek, midye, dil balığı, ringa balığı, uskumru, sardalya B12 vitamini içeren yiyeceklerdir. Sebzelerde ise B12 vitamini bulunmaz.

B Gurubu vitaminleri enerji üretimi, iştah, sinir sistemi ile metabolizmanın düzgün çalışmasını sağlar. Tahıllar, et, süt ve süt ürünleri B gurubu vitaminlerince zengindir

C Vitamini: Hücre hasarını önler, bağışıklık sistemini güçlendirir ve yaraları iyileştirir, bu sebeple C vitamini hergün mutlaka alınmalıdır. Vücudun direncini artırır, mikrobik hastalıklardan korur, dokuların ve diş etlerinin sağlığı için lazımdır. En çok sigara içenlere gereklidir.
Portakal, mandalina, greyfurt, limon, havuç, çilek, kavun, taze kırmızı ve yeşil biber, beyaz ve kırmızı lahana, maydanoz, kuşburnu ve yeşil sebzelerde bulunur. Sebze ve meyveler,  ve turunçgiller zengin C vitamini kaynaklarıdır.

D Vitamini: Kalsiyum ve fosforun emilerek vücuda faydalı bir hale gelmesi, kemiklerin gelişmesi için lazımdır. Kemikleri ve dişleri güçlendirir. En önemli kaynak güneştir elbette, yağlı balıklarda da az miktarda olsa bulunur. karaciğer, yumurta sarısı, peynir, tereyağı, süt ve mantarda bulunur.

D vitamini (Kalsiferol)

Kalsiyum ve fosfor metabolizmasını düzenler, kalsiyumla birlikte kemik ve dişleri güçlendirir. Hücrelerin büyümesinde ve kas ile sinir sistemlerinin düzenli işlevinde önemli rol oynar. Yüksek tansiyonu düşürür. Son yıllardaki araştırmalar, D vitaminin kalın bağırsak, kemik, deri, kolon ve meme kanserinden koruyucu etkisi olduğu ve vereme karşı bağışıklığı artırdığı ortaya çıkmıştır.

Eksik alınırsa nelere yol açar?

Çocuklarda raşitizm, yetişkinlerde ve menopoz dönemindeki kadınlarda osteoporoz ve osteomalasia denilen kemik hastalıkları, akciğer, kolon ve prostat kanseri riski artar. Bebeklerde dişler düzensiz ve geç çıkar, bıngıldak geç kapanır.

D vitaminli besinler nasıl korunmalı?

# Işığa ve ısıya duyarlıdır.
# Pişme esnasında
# D vitamini aktivitesinde yüzde 20 oranında kayıp olur.

E Vitamini: Antioksidan özelliği vardır, hücre yenilenmesini sağlar. Üreme hücrelerinin oluşumuna ve sinir sistemi sağlığının korunmasına yardımcı olur. Yağlı tohumlar ve bitkisel yağlar E vitamini kaynağıdırlar.

E vitamini bulunan besinler
Ayçekirdeği, 1/4 fincan, 26,8 mg
Badem, 1/4 fincan, 12,7 mg
Buğday, 1/4 fincan, 12,8 mg
Çiçek yağı, 1 servis kaşığı, 7,9 mg
Yer fıstığı, 1/4 fincan, 4,9 mg
Mısırözü yağı, 1 sevis kaşığı, 4,8 mg
Soya yağı, 1 sevis kaşığı, 3,5 mg
Balık yağı, 1 sevis kaşığı, 3 mg
Istakoz, 6 gr, 2,3 mg
Salmon filet, 6 gr, 0,6 mg

K Vitamini: Kanın pıhtılaşmasına yardımcı olur. Yeşil yapraklı sebzeler ve brokolide bol miktarda bulunur.

Bazı mineral kaynakları

İyot: Tiroit bezi fonksiyonları için günlük yeterince alınmalıdır. Deniz mahsulleri ve iyotlu tuz kullanımına önem verilmelidir. Günlük ihtiyacınız için bir çay kaşığının dörtte biri ölçüsünde ki iyot yeterli miktardır.

Demir: Kan hücrelerinin oluşumunu sağladığından önemlidir. Et, sakatat, somon ve ton balığı, baklagiller, yumurta, kuru meyveler, kuru tahıllar, tam taneli tahıllar ve kurutulmuş tahıllar demir kaynaklarıdır.

Kalsiyum: Fosfor, D vitamini, magnezyum gibi vitamin ve minerallerle birlikte işlev görür. Kemik sağlığı ve diş gelişiminde çok önemlidir. Süt ürünleri, koyu yeşil yapraklı sebzeler, konserve balık ve kuru baklagiller önemli kaynaklarıdır….